COD (Cash on Delivery)
COD (Cash on Delivery, thanh toán khi nhận hàng) là cách mua hàng trong đó người mua trả tiền lúc nhận hàng thay vì trả trước khi đặt. Ở thương mại điện tử Việt Nam, đơn vị vận chuyển thu hộ tiền rồi chuyển lại cho sàn hoặc người bán.
COD là gì?
Từ điển Cambridge mô tả cash on delivery là hình thức thanh toán trong đó người mua trả tiền hàng vào lúc nhận hàng (Cambridge Dictionary, cash on delivery, truy cập 10/2026). “Ship COD” là cách người bán online gọi đơn giao kèm thu tiền.
Người tìm “cod là gì” trên Google không phải ai cũng hỏi về thanh toán. COD còn là tên viết tắt của dòng game Call of Duty, và “cod” trong tiếng Anh là cá tuyết. Bài này chỉ nói về nghĩa thanh toán.
Đơn COD đi qua những bước nào
- Người mua chọn “Thanh toán khi nhận hàng” ở bước đặt hàng.
- Người bán đóng gói, giao cho đơn vị vận chuyển.
- Shipper giao hàng và thu tiền. Người mua từ chối nhận hoặc giao nhiều lần không được thì đơn thành giao không thành công và hàng quay về người bán.
- Tiền thu hộ được đối soát rồi chuyển về sàn hoặc người bán.
Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15, hiệu lực từ 01/07/2026, buộc nền tảng có chức năng đặt hàng hiển thị rõ phương thức thanh toán để người mua đồng ý trước khi đặt (Điều 12). Đơn vị logistics thu hộ tiền bán hàng phải cung cấp thông tin tài khoản thanh toán của mình để người mua chọn cách trả (Điều 34) (Công báo, Luật số 122/2025/QH15, ban hành 12/2025).
Sàn xử lý đơn COD giao thất bại thế nào
Trên Shopee, đơn chuyển sang mục “Giao không thành công” khi bắt đầu hoàn về người bán. Người bán trả phí vận chuyển chiều hoàn, từ người mua về người bán (Shopee Kênh Người Bán, Quản lý đơn Giao không thành công, truy cập 10/2026). Theo hướng dẫn gói PiShip, phần phí chiều hoàn người bán chịu tối đa 40,000 đồng mỗi đơn (20,000 đồng với kênh Hỏa tốc), phần vượt do Shopee hỗ trợ khi shop dùng PiShip (Shopee Kênh Người Bán, Gói Tiết Kiệm Vận Chuyển PiShip, truy cập 10/2026).
Hàng hoàn bị hư hoặc thiếu thì người bán khiếu nại với Shopee trong 7 ngày kể từ khi nhận lại hàng (trang Quản lý đơn Giao không thành công ở trên).
Tính chi phí COD giao thất bại (giả định)
Một shop thời trang bán áo 300,000 đồng, giá vốn 120,000 đồng, phí giao 30,000 đồng mỗi chiều do shop chịu. Tháng này có 100 đơn COD, 15 đơn giao thất bại.
- 85 đơn thành công: 85 x (300,000 – 120,000 – 30,000) = 12,750,000 đồng lãi gộp.
- 15 đơn thất bại mất phí hai chiều: 15 x 60,000 = 900,000 đồng.
- Shop chi 5 triệu đồng quảng cáo. Tính theo đơn đặt, chi phí mỗi đơn là 50,000 đồng. Tính theo đơn giao thành công là 5,000,000 / 85 = khoảng 58,800 đồng.
Vì vậy khi đo ROI quảng cáo, nên lấy đơn giao thành công làm mẫu số. Báo cáo chỉ đếm đơn đặt sẽ đẹp hơn thực tế, nhất là mùa sale như 11.11 khi lượng đơn tăng nhanh.
COD khác trả trước thế nào
| COD | Trả trước (thẻ, ví, chuyển khoản) | |
|---|---|---|
| Người mua | Không phải trả tiền khi chưa thấy hàng | Trả tiền trước, chờ giao |
| Người bán | Chịu rủi ro bị từ chối nhận hàng | Nhận tiền trước khi giao, vẫn có thể phát sinh trả hàng, hoàn tiền |
Câu hỏi thường gặp
Ship COD là gì?
Là giao hàng kèm thu tiền hộ. Shipper nhận tiền từ người mua, đơn vị vận chuyển chuyển lại cho người bán sau khi đối soát.
Có nên tắt COD để giảm đơn hoàn?
Tùy biên lợi nhuận. Hãy thử phép tính ở trên với tỷ lệ giao thất bại thật của shop. Nếu đơn COD vẫn có lãi sau phí hai chiều thì giữ.
Adtek chạy quảng cáo trên sàn và website, không vận hành gian hàng. Cách tính hiệu quả quảng cáo sàn có trong bài Retail media: Shopee Ads, TikTok GMV Max; nếu cần trao đổi, xem trang Brand Commerce.
