Bots

Bots (bot) là chương trình tự động thực hiện tác vụ trên Internet thay cho con người. Trong quảng cáo, “bot traffic” chỉ lượt hiển thị, lượt nhấp, lượt cài app hay sự kiện do phần mềm tạo ra, không có người thật đứng sau. Google và Media Rating Council xếp loại này vào lưu lượng không hợp lệ (invalid traffic).

Bot dùng để tạo lượt hiển thị, lượt nhấp hay lượt cài giả là nguồn chính của invalid traffic (IVT) và là một phần của gian lận quảng cáo (ad fraud). Các kiểu gian lận khác và cách phân loại có ở trang tổng về ad fraud.

Bots là gì trong quảng cáo?

Không phải bot nào cũng xấu. Googlebot thu thập trang cho công cụ tìm kiếm, công cụ giám sát kiểm tra website còn chạy hay không. Vấn đề là bot được viết để giả người dùng nhằm ăn tiền quảng cáo hoặc làm sai số liệu.

Media Rating Council chia làm hai mức (MRC, IVT Standards Addendum, 06/2020):

• GIVT (general invalid traffic): bot và crawler đã biết, lưu lượng từ trung tâm dữ liệu, user agent không phải trình duyệt. Lọc bằng danh sách là đủ, ví dụ danh sách IAB/ABC International Spiders & Bots gồm các chuỗi user agent từng tạo lượng lớn hoạt động tự động (ABC UK, truy cập 10/2026).
• SIVT (sophisticated invalid traffic): bot giả người dùng thật, chạy trên máy giả lập hoặc trên thiết bị của người thật đã bị nhiễm mã độc. Phải phân tích nhiều tín hiệu mới phát hiện.

Bot chiếm bao nhiêu lưu lượng?

Báo cáo Bad Bot Report 2025 của Imperva (Thales) ghi nhận năm 2024 lưu lượng tự động chiếm 51% lưu lượng web, lần đầu trong mười năm vượt con người. Riêng bot độc hại chiếm 37%, tăng từ 32% năm trước. Imperva cho rằng AI giúp người ít kỹ năng cũng viết được bot (Imperva, 04/2025). Đây là số liệu của một công ty bán giải pháp chống bot.

BadBox 2.0: khi bot chạy trên thiết bị thật

Tháng 06/2025, FBI cảnh báo botnet BadBox 2.0 gồm hàng triệu thiết bị IoT như TV box, máy chiếu, màn hình giải trí trên ô tô, khung ảnh số, đa số sản xuất tại Trung Quốc. Thiết bị bị cài mã độc từ trước khi bán hoặc khi tải app trong lúc cài đặt, rồi bị biến thành proxy dân dụng (FBI IC3, 06/2025).

Tháng 07/2025, Google kiện những người vận hành BadBox 2.0 tại tòa liên bang ở New York. Theo Google, botnet này chiếm quyền hơn 10 triệu thiết bị chạy Android mã nguồn mở không có chứng nhận và dùng chúng để gian lận quảng cáo quy mô lớn. Google cập nhật Play Protect để tự chặn các app liên quan (Google, 07/2025).

Bài học cho nhà quảng cáo: chặn IP trung tâm dữ liệu không còn đủ, vì một phần lưu lượng bot đã đi qua IP nhà dân thật.

Ai lọc bot cho bạn?

Google Ads tự lọc lưu lượng không hợp lệ, gồm cả lượt nhấp và lượt hiển thị do bot tạo. Phần phát hiện trước kỳ thanh toán không bị tính tiền, phần phát hiện sau được hoàn bằng tín dụng khi phù hợp (Google Ads Help, truy cập 10/2026). Với app, MMP chặn thêm lượt cài từ bot theo chữ ký đã biết và hành vi bất thường. Mạng quảng cáo nhỏ và affiliate thì bạn phải tự kiểm tra.

Bot khác các dạng gian lận khác thế nào?

Xem thêm phone farms, click farms và SDK spoofing, dạng không cần chạy app mà gửi thẳng dữ liệu giả lên máy chủ đo lường.

Ví dụ (giả định)

Một app học tiếng Anh chi 30 triệu đồng mua lượt hiển thị trên một mạng quảng cáo nhỏ. CTR đạt 4%, cao gấp bốn lần các kênh khác, nhưng lượt cài gần như không tăng. Phần lớn lượt nhấp đến từ vài dải IP nước ngoài, dồn vào 2 đến 4 giờ sáng giờ Việt Nam. Đội app tạm dừng mạng đó và yêu cầu đối soát.

Câu hỏi thường gặp

Bot có làm hỏng thuật toán tối ưu không?

Có. Lượt nhấp từ bot khiến hệ thống tưởng vị trí đó hiệu quả và đẩy thêm ngân sách vào, xem mục click fraud.

Chặn hết bot có ảnh hưởng SEO không?

Có nếu chặn nhầm bot của công cụ tìm kiếm. Bộ lọc gian lận quảng cáo nên xử lý ở tầng báo cáo và tầng mua quảng cáo, không chặn bot thu thập dữ liệu hợp lệ.

Nếu bạn nghi một kênh đang trả tiền cho lưu lượng bot, đội Adtek có thể cùng rà dữ liệu qua trang liên hệ.