Gắn nhãn nội dung AI trong quảng cáo: Nghị định 142/2026 áp dụng thế nào
Mục lục
Từ 1/5/2026, quảng cáo dùng AI để dựng gương mặt hay giọng nói giống người thật phải mang nhãn dễ nhận biết. Quy định nằm ở Điều 18 Nghị định 142/2026/NĐ-CP, văn bản hướng dẫn Luật Trí tuệ nhân tạo về cách thông báo và gắn nhãn nội dung AI (Công báo số 278, 18/5/2026). Google Ads hiện cũng ghi Việt Nam vào danh sách thị trường hiện nhãn AI ngay trên mẫu quảng cáo.
Đọc xong, bạn có bảng 12 tình huống quảng cáo kèm câu trả lời có cần nhãn không, cách bật nhãn trên Meta, TikTok, Google và checklist 12 mục trước khi chạy. Phần luật tôi tóm từ văn bản gốc; trường hợp còn lấn cấn, bạn hỏi pháp chế hoặc luật sư.
Luật Trí tuệ nhân tạo và Nghị định 142 nói gì về gắn nhãn
Luật Trí tuệ nhân tạo 2025, số 134/2025/QH15, thường gọi tắt là luật AI, được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ 1/3/2026 (Công báo số 40, 22/01/2026). Phần dính tới quảng cáo nằm ở Điều 11, trách nhiệm minh bạch; khoản 6 giao Chính phủ quy định chi tiết hình thức gắn nhãn, và Nghị định 142/2026/NĐ-CP ký ngày 30/4/2026 làm việc đó.
Nhãn AI giống dòng “hình ảnh chỉ mang tính minh họa” trên gói mì: vẫn được in tô mì đầy tôm, chỉ cần cho khách biết đó không phải ảnh thật. Luật không cấm dùng AI làm quảng cáo, chỉ buộc người xem biết lúc nào thứ họ xem do máy dựng.
Thông báo và gắn nhãn là hai nghĩa vụ khác nhau
Văn bản tách hai nghĩa vụ:
- Thông báo rõ ràng (khoản 3 Điều 11 Luật, khoản 1 Điều 18 Nghị định): với văn bản, âm thanh, hình ảnh, video do AI tạo hoặc chỉnh sửa, khi nội dung có khả năng gây nhầm lẫn về tính xác thực của sự kiện, nhân vật. Nghị định thêm một ý: nhầm lẫn về nguồn gốc nội dung.
- Gắn nhãn dễ nhận biết (khoản 4 Điều 11 Luật, khoản 2 Điều 18 Nghị định): bắt buộc với âm thanh, hình ảnh, video do AI tạo hoặc chỉnh sửa trong hai trường hợp: (a) mô phỏng hoặc giả lập ngoại hình, giọng nói của người thật; (b) tái hiện sự kiện thực tế.
Người làm quảng cáo gặp trường hợp (a) nhiều nhất: avatar AI, giọng đọc nhân bản, digital twin (bản sao kỹ thuật số) của KOL. Loại nội dung này hay được gọi chung là deepfake. Trường hợp (b) dễ dính khi dựng cảnh “khách xếp hàng mua” bằng video AI.

Ai chịu trách nhiệm gắn nhãn
Luật gọi người chịu trách nhiệm là bên triển khai: tổ chức, cá nhân dùng hệ thống AI trong hoạt động nghề nghiệp, thương mại hoặc cung cấp dịch vụ, không gồm việc dùng cho mục đích cá nhân (khoản 5 Điều 3 Luật). Thương hiệu, shop online dùng AI làm quảng cáo đều thuộc nhóm này.
Nhà cung cấp công cụ AI lo phần đánh dấu ở định dạng máy đọc, tức dấu hiệu ẩn trong file mà phần mềm nhận ra, mắt người không thấy (Điều 17 Nghị định). Riêng công cụ mã nguồn mở hoặc miễn phí, bên triển khai đưa nội dung ra công cộng phải tự áp dụng việc đánh dấu (khoản 5 Điều 17).
Quảng cáo do agency làm: theo khoản 6 Điều 18, bên tạo nội dung cung cấp thông tin, bên đưa nội dung ra công cộng gắn nhãn. Ghi vào hợp đồng: bên sản xuất khai báo mọi cảnh dùng AI.
Bốn trường hợp không phải gắn nhãn
Khoản 4 Điều 18 miễn gắn nhãn hiển thị cho:
- Chỉnh sửa kỹ thuật để cải thiện chất lượng âm thanh, hình ảnh, video mà không đổi bản chất hoặc ngữ cảnh chính của nội dung.
- Văn bản được công cụ sửa chính tả, ngữ pháp, tóm tắt, diễn giải hoặc dịch mà không sai lệch nội dung cơ bản.
- Nội dung dùng trong nội bộ, không cung cấp ra công cộng.
- Nội dung tạo ra khi nghiên cứu, thử nghiệm trong môi trường kiểm soát, không cung cấp ra công cộng.
Chữ cần để ý ở trường hợp 1 là “ngữ cảnh”. Tách nền ảnh cây son cho trắng là chỉnh kỹ thuật. Đặt cây son lên bàn trang điểm khách sạn do AI dựng là đổi ngữ cảnh. TikTok coi đổi phông nền là chỉnh sửa không đáng kể, nhưng chính sách nền tảng không thay được nghị định.

Nhãn phải trông thế nào
Khoản 3 Điều 18 đặt 5 yêu cầu: rõ ràng, dễ hiểu, dễ nhận biết; có trước hoặc ngay khi người xem tiếp cận nội dung; không thiết kế để che giấu; hợp với loại nội dung; không cản trở đáng kể việc hiển thị. Khoản 5 cho bạn chọn chỗ đặt: ngay trên nội dung; ở tiêu đề, mô tả, chú thích; trên giao diện của nền tảng; hoặc thông báo bằng âm thanh.
Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ công bố hướng dẫn kỹ thuật về hình thức nhãn (khoản 7). Đến ngày 6/11/2026 tôi chưa thấy hướng dẫn này, nên kiểm tra lại trước khi chốt mẫu nhãn.
Không gắn nhãn thì sao
Điều 29 Luật ghi: vi phạm thì tùy mức độ mà bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, gây thiệt hại thì bồi thường; Chính phủ quy định chi tiết việc xử phạt. Đến ngày 6/11/2026 tôi chưa thấy nghị định xử phạt riêng cho lỗi không gắn nhãn AI. Điều 7 Luật cấm tẩy xóa, làm sai lệch nhãn bắt buộc, nên che hay gỡ nhãn “AI-generated” do nền tảng tự gắn là hành vi bị cấm.
Bảng 12 tình huống: quảng cáo nào phải gắn nhãn nội dung AI
Cách tôi áp Điều 18 Nghị định 142 vào các tình huống hay gặp (cột “Căn cứ” ghi khoản của Điều 18):
| Tình huống | Cần nhãn? | Căn cứ | Cách làm gọn |
|---|---|---|---|
| 1. Tách nền, chỉnh sáng, khử nhiễu ảnh sản phẩm thật | Không | Khoản 4a | Giữ file gốc phòng khi bị hỏi |
| 2. AI viết hoặc sửa caption, dịch tiêu đề quảng cáo | Không, nếu không sai lệch | Khoản 4b | Người duyệt đọc lại công dụng, giá, khuyến mãi |
| 3. Ảnh sản phẩm thật đặt vào bối cảnh AI dựng | Không bắt buộc nhãn; thông báo nếu khách có thể hiểu sai về sản phẩm | Khoản 1 | Ghi “bối cảnh minh họa tạo bằng AI” trong mô tả |
| 4. Người mẫu AI, KOL ảo không giống ai cụ thể nhưng trông như ảnh chụp | Nên gắn | Khoản 1; khoản 2a chưa rõ | Nhãn trên ảnh và dòng đầu mô tả |
| 5. Digital twin của người mẫu, KOL thật | Có | Khoản 2a | Nhãn trên ảnh, hợp đồng quyền hình ảnh |
| 6. Nhân bản giọng nói từ giọng thật (chủ shop, KOL) | Có | Khoản 2a | Câu “Giọng đọc tạo bằng AI từ giọng …” trong caption hoặc đọc ở đầu video |
| 7. Giọng nói AI có sẵn, không giống ai | Không bắt buộc nhãn; thông báo nếu đóng vai khách thật | Khoản 1 | Không để giọng AI kể “trải nghiệm của tôi” |
| 8. Avatar AI dựng từ diễn viên thật đọc kịch bản | Có | Khoản 2a | Giữ nhãn nền tảng, thêm chữ trên video |
| 9. Cảnh “khách xếp hàng”, “livestream cháy hàng” dựng bằng AI | Có | Khoản 2b | Tốt nhất không làm |
| 10. Hình da trước và sau khi dùng sản phẩm do AI làm | Có nhãn vẫn không nên chạy | Khoản 1 | Chỉ dùng ảnh thật, có đồng ý của khách |
| 11. Hoạt hình, đồ họa rõ ràng không phải ảnh thật | Thường không | Không gây nhầm lẫn | Gắn nhãn nếu nhân vật giống người thật |
| 12. Storyboard, moodboard AI gửi khách duyệt | Không | Khoản 4c | Ghi “nội bộ” trong tên file |
Dòng 4 là chỗ văn bản chưa rõ: “mô phỏng ngoại hình của người thật” là giống một người cụ thể, hay chỉ cần trông như người thật? Tôi chọn gắn nhãn cho người mẫu AI, vì ảnh trông như chụp thật dễ khiến khách nghĩ đó là người đã dùng sản phẩm, tức rơi vào khoản 1. Cách dùng người mẫu AI cho shop quần áo nằm ở bài AI thời trang.
Dòng 6 là việc tôi đang làm: video TikTok của Adtek dùng giọng nhân bản AI của tôi, nên caption luôn có dòng “Giọng đọc tạo bằng AI từ giọng Tin Le”. Dòng 10 không nằm ở chuyện nhãn: hình da căng mịn do AI vẽ là phóng đại công dụng, và chính sách quảng cáo TikTok đã cấm kiểu so sánh trước và sau như vậy.
Nhãn AI trên quảng cáo Facebook, TikTok và Google
Mỗi nền tảng có cách gắn nhãn nội dung AI riêng, khác nhau ở chỗ ai bật nhãn và nhãn hiện ở đâu.
Meta: AI info nằm trong menu ba chấm
Meta tự gắn nhãn AI info khi bạn dùng công cụ AI của Meta (tạo nền, tạo ảnh, thêm chuyển động) để tạo hoặc chỉnh sửa đáng kể ảnh, video, và khi phát hiện quảng cáo làm bằng công cụ AI bên ngoài qua C2PA, loại metadata (thông tin ẩn trong file) ghi nguồn gốc nội dung (Meta Business Help Center). Phần nhận diện công cụ bên thứ ba được bổ sung trong bản cập nhật ngày 1/6/2026 (Meta Newsroom, 6/2026).
Nhãn nằm ở mục About this ad trong menu ba chấm. Lựa chọn tự khai báo để nhãn hiện cạnh chữ Sponsored mới mở ở châu Âu, California, New York, Ấn Độ và Đài Loan, chưa có Việt Nam.

Theo tôi, nhãn nằm sau menu ba chấm khó đạt yêu cầu “dễ nhận biết, trước hoặc khi tiếp cận nội dung” cho trường hợp mô phỏng người thật. Với quảng cáo Meta có người mẫu AI hay giọng nhân bản, tôi đặt nhãn ngay trên creative và ở câu đầu primary text (phần chữ chính của quảng cáo). Cách Meta tự sinh biến thể creative tôi đã viết ở bài Meta Andromeda.
TikTok: bật toggle hoặc tự gắn nhãn
Chính sách quảng cáo TikTok (cập nhật 4/2026) cho chạy nội dung AIGC (nội dung do AI tạo) hoặc chỉnh sửa đáng kể nếu bạn gắn AIGC label hoặc tự thêm disclaimer, caption, watermark, sticker (TikTok Advertising Policies). “Đáng kể” gồm nội dung hoàn toàn do AI tạo, cho nhân vật làm việc họ không làm, hoặc nói câu họ không nói bằng nhân bản giọng. Chỉnh ánh sáng, màu, khử nhiễu, đổi nền là không đáng kể. Quảng cáo AI không khai báo bị từ chối hoặc hạn chế.

Trong TikTok Ads Manager, bạn bật toggle “This ad contains AI-generated content” ở bước tạo quảng cáo (TikTok Business Help Center, 9/2025). Hai điều hay bị quên:
- Toggle không áp dụng cho Spark Ads. Spark Ads là bài đăng tự nhiên được chạy quảng cáo, nên người đăng bật nhãn AI ngay trên bài gốc theo Community Guidelines (TikTok, 9/2026).
- Nhân bản chiến dịch sẽ đặt lại toggle.
TikTok Symphony, bộ công cụ tạo video quảng cáo bằng AI của TikTok, có avatar dựng từ diễn viên có bản quyền đọc kịch bản ở hơn 30 ngôn ngữ. Mọi video làm bằng Symphony Creative Studio được tự gắn nhãn “AI-generated” (TikTok for Business, 6/2026).
Google: nhãn hiện ngay trên quảng cáo nhắm Việt Nam
Google Ads có cài đặt AI label: với từng asset (thành phần quảng cáo như ảnh, video, logo), bạn chọn “Label this asset as created or edited with AI”. Chiến dịch nhắm Việt Nam có asset được đánh dấu sẽ hiện nhãn ngay trên mẫu quảng cáo, cùng nhóm với EU, Ấn Độ, New York, California và Hàn Quốc (Google Ads Help, 2026). Google công bố loạt nhãn AI mới cho quảng cáo ngày 9/7/2026 (Google Ads & Commerce Blog).

Google có thể tự gắn nhãn khi asset do tính năng tự động của Google tạo, và nhãn đó không gỡ được. Ảnh tạo trong quảng cáo Google có SynthID, watermark ẩn chịu được chụp màn hình, lọc màu và nén (Google Ads Help). Bạn được tự đặt nhãn lên ảnh mà không vi phạm chính sách cấm chữ đè lên ảnh; Google khuyên không đặt sát mép và tắt Asset Enhancements ở Performance Max để nhãn không bị cắt.
Chạy Shopping qua Merchant Center thì ảnh tạo bằng AI phải giữ metadata IPTC DigitalSourceType, ví dụ TrainedAlgorithmicMedia (Google Merchant Center Help).
Ví dụ: tạo video quảng cáo bằng AI cho một hũ serum
Ví dụ (giả định): một thương hiệu serum làm video 30 giây chạy quảng cáo TikTok và Meta, dùng người mẫu AI, giọng nhân bản từ giọng nhà sáng lập và AI viết caption.
Bước 1: Liệt kê từng cảnh có AI.
| Cảnh | Đối chiếu Điều 18 | Kết luận |
|---|---|---|
| (1) Giây 0 đến 5: hũ serum thật, phông phòng tắm do AI dựng | Khoản 1 (đổi ngữ cảnh) | Ghi “bối cảnh minh họa tạo bằng AI” trong mô tả |
| (2) Giây 5 đến 15: người mẫu AI thoa serum | Khoản 1, có thể khoản 2a | Gắn nhãn |
| (3) Giây 15 đến 25: da trước và sau do AI vẽ | Khoản 1 (phóng đại công dụng) | Bỏ cảnh |
| (4) Cả video: giọng nhân bản từ giọng nhà sáng lập | Khoản 2a | Bắt buộc nhãn |
| (5) Caption do AI viết, người duyệt sửa | Khoản 4b | Không cần nhãn, duyệt kỹ câu công dụng |
Bước 2: Bỏ cảnh không nên chạy. Cảnh (3) tôi bỏ hẳn. Nhãn AI không cứu được một hình ảnh phóng đại công dụng.
Bước 3: Viết nhãn theo công thức. Công thức: [Thành phần cụ thể] + “được tạo bằng AI” + (nếu nhân bản người thật) “từ giọng/hình của [người]”. Ví dụ điền sẵn: “Người mẫu và giọng đọc trong video được tạo bằng AI. Giọng đọc nhân bản từ giọng chị Lan, nhà sáng lập.” Nhãn hiện trên video từ giây 0, đọc được trên điện thoại, không sát mép, nhắc lại ở dòng đầu caption.
Không nên:
- Chỉ ghi “AI” một chữ nhỏ ở góc video.
- Nhét #AI vào cuối chuỗi 10 hashtag.
- Nhãn chỉ hiện ở giây cuối, khi khách đã xem xong.
- Ghi “hình ảnh minh họa” mà không nói là AI.
- Chữ trắng mảnh đặt trên nền da sáng.
- Chỉ ghi “Made with AI” cho khán giả Việt.
Bước 4: Bật nhãn nền tảng. TikTok: bật toggle cho mọi quảng cáo chứa video này, kể cả bản nhân bản. Meta: nhãn đã nằm trên video và câu đầu primary text. Google: bật AI label cho asset video nếu chạy YouTube.
Bước 5: Lưu hồ sơ. Prompt, tên công cụ, file gốc còn metadata, văn bản đồng ý nhân bản giọng, ảnh chụp màn hình toggle. Điểm c khoản 2 Điều 16 Nghị định yêu cầu lưu tài liệu phục vụ kiểm tra, giám sát.
Checklist trước khi chạy quảng cáo AI
- Liệt kê mọi thành phần AI: ảnh, video AI, giọng, chữ.
- Đánh dấu thành phần mô phỏng ngoại hình, giọng nói người thật hoặc tái hiện sự kiện thật: bắt buộc nhãn.
- Khách có thể hiểu sai về sản phẩm, nhân vật, nguồn gốc không? Có thì thông báo.
- Có văn bản đồng ý của người bị nhân bản hình hoặc giọng, ghi phạm vi và thời hạn dùng.
- Không dùng hình, giọng người nổi tiếng khi chưa được phép.
- Không dùng AI cho hình trước và sau, lời đánh giá kiểu UGC (nội dung do người dùng tạo) hay số liệu kết quả.
- Nhãn hiện trước hoặc ngay khi người xem tiếp cận nội dung, đọc được trên điện thoại.
- Nhãn bằng tiếng Việt, nói rõ phần nào làm bằng AI.
- Bật toggle AIGC trên TikTok, kiểm tra lại sau mỗi lần nhân bản; Spark Ads bật nhãn trên bài gốc.
- Bật AI label trên Google Ads cho asset làm bằng AI; tắt tính năng tự chỉnh ảnh có thể cắt nhãn.
- Giữ metadata C2PA, IPTC khi xuất và nén file; không che, cắt nhãn nền tảng tự gắn.
- Lưu hồ sơ: prompt, công cụ, file gốc, văn bản đồng ý, ảnh chụp màn hình nhãn.
Việc giao cho pháp chế, đội sản xuất và người chạy quảng cáo
| Ai | Việc |
|---|---|
| Pháp chế hoặc luật sư | Chốt cách hiểu “mô phỏng ngoại hình người thật” cho người mẫu AI; xem thời hạn chuyển tiếp ở Điều 35 Luật; soạn mẫu văn bản đồng ý nhân bản giọng, hình; theo dõi hướng dẫn của Bộ Khoa học và Công nghệ và nghị định xử phạt |
| Đội sản xuất, agency | Khai báo cảnh dùng AI trong file bàn giao; giao file gốc còn metadata; đặt nhãn không sát mép khung hình |
| Người chạy quảng cáo | Bật toggle, AI label; xem bản hiển thị thật trên điện thoại; rà lại nhãn sau mỗi lần nhân bản chiến dịch |
Điều 7 Luật cấm xử lý dữ liệu để vận hành hệ thống AI trái quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, nên ảnh, giọng nói của nhân viên hay khách hàng đưa vào công cụ AI cần có đồng ý theo luật bảo vệ dữ liệu cá nhân. Nếu bạn tính dùng avatar AI để livestream bán hàng, đọc thêm quy định xác thực người livestream trong bài luật thương mại điện tử.
Bạn cần dựng quy trình làm creative bằng AI có bước gắn nhãn và duyệt rủi ro cho quảng cáo Meta, TikTok, Google thì có thể trao đổi với đội Creative Strategy của Adtek.
Bạn muốn áp dụng bài này cho doanh nghiệp mình?
Gửi câu hỏi hoặc tình huống cụ thể của bạn. Đội ngũ Adtek đọc từng câu hỏi và liên hệ lại để trao đổi.
Hoặc chat với Adtek qua Zalo


